Chống tăng tỷ giá USD
Nhìn lại quá khứ, theo các nghiên cứu của IMF, WB thì VND đã bị lên giá trong thời kỳ dài, nhất là trong thời kỳ vốn nước ngoài chảy vào nhiều (bắt đầu từ năm 2005; đặc biệt là giai đoạn 2006 - 2008).
Điều này đã làm cho VND lên giá đáng kể so với đồng đô la Mỹ và được kìm nén ở đó. Quan sát cho thấy, trong thời kỳ suy thoái kinh tế, đa số các nước trong khu vực như Indonesia, nhất là Hàn Quốc đã phá giá đồng tiền của mình khá mạnh.
Đồng VND đã được phá giá nhẹ nhưng vẫn lên giá so với hầu hết các đồng tiền của các nước khác, chẳng hạn như đồng Nhân dân tệ (Trung Quốc), Won (Hàn quốc), đồng Ringgit (Malaysia), đồng Rupiah (Indonesia).
Từ cuối năm 2007, VND đã lên giá khá nhanh và mạnh (có thời điểm tới 25% so với 2006). Trong giai đoạn này, VND và đồng Nhân dân tệ lên giá mạnh nhất, trong đó VND lên giá mạnh hơn. Trong giai đoạn 2006 - 2008, do VND được định giá cao nên người trong nước mua hàng nước ngoài được hưởng lợi.
Điều này chẳng những làm cho sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam so với hàng Trung Quốc giảm đi trên thị trường quốc tế mà còn gây nên tình trạng thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc ngày càng gia tăng.
Số liệu thống kê cũng cho thấy rằng, trong năm 2008, thâm hụt thương mại của Việt Nam là 17,5 tỷ USD thì thâm hụt với đối tác thương mại Trung quốc đã là 11 tỷ USD.
Như vậy, thời gian qua VND lên giá đã tác động đáng kể đến năng lực xuất khẩu của các doanh nghiệp và rộng hơn là nền kinh tế.
Điều đó có nghĩa là, nếu kìm giữ tỷ giá quá lâu sẽ gây tổn thương mạnh đến hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp. Về trung hạn, một trong các giải pháp mà Việt Nam có thể tính đến là tiếp tục phá giá nhẹ VND so với đồng tiền của đối tác thương mại.
Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu khi họ vay ngoại tệ để nhập khẩu hàng hóa về bán trong nước thu VND, nếu VND bị phá giá quá mạnh thì xét ở góc độ tái tạo ngoại tệ họ sẽ bị lỗ. Số liệu điều tra cho thấy tổng dư nợ cho vay bằng ngoại tệ của hệ thống ngân hàng những năm trước là 20%.
